Historia | Kultura i sztuka | Lamaizm | XIV Dalajlama | Jaki - zwierzęta | Biżuteria Tybetańska | Książki | Gra Tybet
 

   Tybet jest krajem leżącym w środkowej Azji, politycznie przynależnym do Chin. Obejmuje Tybetański Region Autonomiczny, część regionu autonomicznego Xinjiang oraz część prowincji Qinghai, Gansu, Sichuan, Yunnan. Tybet zajmuje powierzchnię ponad 2 000 000 km². Posiada około 3 mln mieszkańców. Stolicą Tybetu jest: Lhasa. Zajmuje większość nieurodzajnej Wyżyny Tybetańskiej. Od południa oraz południowego zachodu otoczony jest Himalajami, od północy zaś górami Kunlun. Przeważająca wysokość gór to 4000-4500 m. W Tybecie znajdują się źródła rzek: Satledź, Brahmaputra, Indus. Posiada liczne jeziora, w tym również słone. Szeroko rozwinięta jest hodowla owiec, myśliwstwo, uprawa roślin leczniczych oraz przemysł: włókienniczy, chemiczny, maszynowy (maszyny rolnicze). Region ten zasobny jest w surowce mineralne (sól, złoto, piryt, rtęć, lazuryt).


   Tybetańczycy są narodem azjatyckim zamieszkującym głównie region Tybetu. Około 4 800 000 osób (z czego około 20 procent stanowią mnisi). Zajmują się głównie hodowlą jaków, kóz i owiec oraz myśliwstwem. Niektórzy prowadzą półkoczowniczy tryb życia związany z pasterstwem. Praktykują lamaizm, wprowadzony w VII wieku. Po rewolucji kulturalnej w Chinach (1966-1976) społeczności uchodźców tybetańskich powstały w Nepalu i Indiach. Język tybetański należy do rodziny języków chińsko- tybetańskich.

   Lamaizm (buddyzm tybetański) - jest formą buddyzmu mahajanistyczno - tantrycznego, rozpowszechnioną w Tybecie i Mongolii. Buddyzm dotarł do Tybetu w 640 roku, a lamaizm został tam wprowadzony przez indyjskiego misjonarza Padmasambhawę, który rozpoczął swą działalność około 750 roku. Zwierzchnikiem buddyzmu tybetańskiego jest dalajlama, po śmierci dalajlamy z wielką starannością poszukuje się dziecka, które nosi oznaki wcielonego na nowo dalajlamy. Do 1959 roku dalajlama, rezydujący w pałacu w Lhasie, jako głowa państwa tybetańskiego, wspomagany przez panczenlamę, był zarówno duchowym, jak i świeckim przywódcą Tybetu. Panczenlama był dostojnikiem duchowym, najważniejszym po dalajlamie. W 1959 roku od władz chińskich otrzymał polecenie przejęcia obowiązków XIV dalajlamy, który opuścił Tybet. W 1964 roku panczenlama został pozbawiony władzy.

   Obecnie niekwestionowanym przywódcą duchowym Tybetu jest XIV Dalajlama. Pełną władzę przejął, mając zaledwie 15 lat. W 1959 roku musiał uciekać z objętej powstaniem Lhasy. Od tego czasu mieszka w Indiach. Siedzibą rządu na wychodźstwie jest Dharamsala, w jej okolicach powstała największa na świecie tybetańska diaspora. W 1969 roku ogłosił napisaną przez siebie konstytucję opartą na nowoczesnej myśli konstytucyjnej oraz prawach człowieka. Doprowadził również do wyłonienia w demokratycznych wyborach parlamentu na wychodźstwie. Od lat nie domaga się dla Tybetu wolności, lecz jedynie autonomii. Od lat też zabiega o podjęcie dialogu z władzami Chin. Nawołuje swój naród do niestosowania przemocy. W 1989 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.

Wiedza - Poradniki - Ebooki - Święta - GPS - PDF - Wojsko - E-booki -
Biżuteria - Publikacje - Nieruchomości - E-publikacje - Prawo